اگر تمام حوادث مهم سال ۸۵ در حوزه تخصصی علوم ارتباطات اجتماعی و شغل روزنامه نگاری رو بخواهیم لیست کنیم خیلی جالب و مفید خواهد بود اما وقت زیادی نیاز دارد، درست مثل چهار سال قبل که در وبلاگم چنین جدولی از تقویم حوادث ۱۴۱ روز سخت کاری برای خبرنگاران خاورميانه تدوین کردم.

به طور مختصر درباره تحولات عرصه روزنامه نگاری از نظر بیرونی و درونی چند نکته برایم ملموس بود. اول این که در سال ۸۵ بافت و ساخت نظام مطبوعاتی نسبت به سال های ۸۴ و ۸۳ و قبل از آن به طور مشهودی دچار دگرگونی شد. از یک طرف مدیریت فکری آنها در خبرگزاری ها و روزنامه ها جابه جا شد و از طرفی دیگر موازنه جریانات سیاسی راهبر مطبوعات تغییر کرد. بحث نمی‌کنم اما جناح چپ و راست و مستقل‌هاي اقتصادي ، تغيير رويه خاصي در حركت مطبوعاتشان دادند كه مصاديق آن وجود دارد. خبرگزاري‌ها بيشتر در اين زمينه متاثر شدند. شمارش سهم هر طرف اين موضوع را نشان خواهد داد. ضمنا نوع نشريات و ترتيب انتشار و گستره آنها براي مديران سياسي رسانه‌ها دستخوش تغيير شد.

دوم اين كه در عرصه نظام قانون صنفي مطبوعات شاهد چند اتفاق خوش (هرچند همراه با نقصان) بوديم. از اين جمله مي‌شود به تدوين آيين نامه كار حرفه اي روزنامه نگاري اشاره كرد. 

سوم اين كه در سال گذشته عليرغم توقيف برخي روزنامه‌ها و هفته‌نامه‌ها، شاهد چند خبر خوش از پرونده‌هاي قضايي مطبوعاتي توقيف شده مثل هم ميهن، شرق و...بوديم. شايد امسال كمي متعادل‌تر و منصفانه‌تر از چپ و راست توقيف يا بازگشايي شدند. البته اگر روال كم كم اينگونه شود كه مجازات‌هاي نقدي و كوتاه مدت جايگزين توقيف‌هاي طولاني باشند واقعا تحول مثبتي خواهد بود. از طرف ديگر نبايد فراموش كرد كه ميزان خودسانسوري يا بي‌انگيزگي يا هزاران دليل ديگر مي‌تواند باعث كاهش انتقادگري رسانه‌ها باشد.

چهارمين مسئله‌اي كه برايم قابل توجه بود اين است كه امسال ميزان گرايش به تخصصي نويسي در بين روزنامه نگاران به خصوص بلاگرهاي روزنامه نگار افزايش داشته. من فكر مي‌كنم اين موضوع موجب رشد  فكري و اطلاعاتي اصحاب رسانه‌ها به ويژه اعضاي فعال سرويس‌هاي اينترنت، جامعه اطلاعاتي، رسانه و ... شد. از جهتي هم بعضي شكست‌هاي سياسي بعضي روزنامه نگاران را ناچارا به اين سمت كشيد. اين رشد و بلوغ بر شيوه‌هاي اطلاع رساني و رشد تكنولوژيك روزنامه نگاري شد. در اين عرصه بايد به وضعيت روزنامه نگاري آن لاين، ميزان توليد محتواي تخصصي ارتباطات و روزنامه نگاري از سوي رسانه ها و كارشناسان حتي بلاگرها، تغيير گرافيك و چاپ مطبوعات و ...نگاه كرد.

پنجمين موضوع كه مي‌خواهم با شما در ميان بگذارم اين است كه به نظر مي‌رسد افزايش توليدات رسانه‌هاي بزرگ مثل خبرگزاري و راديو- تلويزيون، يكنواختي محتوا و مشكلات دسترسي به اطلاعات ناب، فضاي سياسي جامعه و نيازمخاطبان، حضور و فعاليت روزنامه نگاري شهروندي و آزاد و دلايل ديگر، نوع سوژه‌هاي رسانه ها را دستخوش تغيير كرد. چنان كه امسال چند خبر پرسر و صدا و موج آفرين از طريق رسانه‌هاي رسمي مثل خبرگزاري و روزنامه ها منتشر شدند. سرچشمه  اين اخبار معمولا به روزنامه‌نگاري بدون منبع يا منابع غيرموثق متصل بود و با رويكرد ويژه‌اي همچون روزنامه‌نگاري افشاگر قصد عبور از جريانات خبري غالب را داشت. از جمله اين اخبار مي‌توانم به موضوع حضور رييس جمهوري در مجلس رقص زنان در افتتاحيه بازي‌هاي آسيايي دوحه (كه تكذيب شد)،ماجراي حضور معاون رييس جمهوري "رحيم مشايي" در مقابل رقاصان مراسم افتتاحيه اجلاس اقتصادي كشورهاي اسلامي با حضور مديران گردشگري تركيه،مسئله انتشار فيلم غيراخلاقي زهرا ميرابراهيمي و تعدادي از هنرپيشگان و مشاهير جامعه در كشور و ... اشاره كنم. اين تحليل البته بحث زيادي دارد كه در طرحي تحقيقي قابل ارايه است. روزنامه نگاري افشاگر كم كم در جامعه ما تجربياتش بيشتر مي‌شود. 

سال ۸۵ سال چندان خوبي براي روزنامه نگاران آزاد و غيررسمي نبود و تا امروز شاهد بودم كه همچنان مشكلات صنفي به خصوص موضوع هويت قانوني اين اشخاص و پرداخت حق التحريرها مسئله اساسي اين حوزه است. اميدوارم سال ۸۶ خبرهاي خوشي به گوش‌تان برسانم. 

*سخن آخر تا اول نوروز ۸۶*

نمايندگي دائم جمهوري اسلامي ايران در سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد (يونسكو) با انتشار نامه‌اي به مديركل اين سازمان، خواستار واكنش قاطع و محكوميت اقدام اهانت آميز كمپاني فيلم "برادران وارنر" در تهيه و نمايش فيلم ‪ ۳۰۰‬شد. متن کامل...

هنری هکت سردبیر روزنامه‌ای در نیویورک سیتی است. مردی بسیار پرکار که کار را عاشقانه دوست دارد اما ساعت‌ها کار و دستمزد پائین نارضایتی به همراه دارد.

برنی وایت، ناشر روزنامه با مشکلات مالی رو به روست و آلیشیا کلارک مدیر مسئول که دشمن هنری است، محدودیت‌های بیشتری وضع می‌کند. از سوی دیگر، مارتا همسر هنری که قبلاً به عنوان گزارشگر با او کار می‌کرده و الان باردار است از دست او خسته شده، برای این که وقت کمی برای خانواده می‌گذارد تا این که یک روز هنری با یک پیشنهاد کاری بهتر مواجه می‌شود و ...متن کامل
فیلم سینمایی "روزنامه" به کارگردانی ران هاوارد در ایام نوروز از شبکه چهار روی آنتن می‌رود.

قرار است شركت پوینت‌رول( PointRoll) يكي از زيرمجموعه‌هاي گان‌نت طراحي آگهي‌هاي شركت AOL را با فرمتهاي جديد ويديويي و صوتي برعهده گيرد. در صورت اجراي موفقيت‌آميز اين قرارداد در طول دو سال آينده AOL به يكي از پایگاه‌های  اصلي آگهي و تبليغات با فرمت‌هاي جديد تبديل شود و  وظيفه كليه طراحي‌ها بر هده پوینت‌رول خواهد بود.

در يكي از اين فرمت‌ها AOL مي‌تواند تبليغات را در محيط هاي خاص و بنرهاي تعبيه شده براي چندين ماه جايگزاري كند. در فرمت ديگر كه به نام "پیش‌از پخش" (Pre-roll) معروف است و به تازگي در بين بسياري از سايت‌ها رايج شده است،كاربران پيش از ديدن اخبار و كليپ‌هاي موجود مجبور به ديدن اين آگهي‌ها هستند و بدون ديدن آن، امكان ملاحظه محتويات سايت وجود ندارد. متن کامل...

نمودار جغرافيايي نشر اطلاعات در جوامع پيشرفته امروزي به مينيمم ابعاد خود نزديک شده است چنان که کوچک ترين اتفاق يا پديده يي در حداقل زمان با اختلاف چند ثانيه و دقيقه وارد دامنه آگاهي شهروندان يا داده هاي سازمان ها مي شود.

بنابراين آنجا که يک رسانه پويا و الکتروني فعاليت دارد، حتي اگر دورترين نقطه آلاسکا باشد با يک تارنماي کوچک اينترنتي و رگه هايي از روزنامه نگاري الکتروني جريان روزانه اخبار را به کشوري در جنوب آسيا مي رساند. اینجا متن کامل....

چند روزی است که دوباره بحث انتشار سی دی غیراخلاقی زهرا میر ابراهیمی مشهور به زهره در محافل وبلاگی، سایت ها و پیام های تلفنی رونق گرفته است. گفته می شود که عامل این حادثه به قتل رسیده و تصاویرش هم موجود است.

سه روز قبل در کلیپی که از صحنه قتل عامل انتشار این سی دی یعنی نامزد زهره دیدم، تصویری از سر بریده و دست او دیده می شد. چهره خون آلود خیلی شبیه به متهم بود. ناشران این تصاویر معتقدند که نامزد زهره بعد از آزادی از زندان به دست عده ای از خویشاوندان این دختر به قتل رسیده است.

این مسئله کنجکاوی ام را زیاد کرد تا این که امروز موضوع را از فردی آگاه جویا شدم اما او چنین موضوعی را تکذیب کرد. ظاهرا این تصاویر از جسد یک جوان گرفته شده است که اخیرا به دست تعدادی از افاغنه به قتل رسیده. ای کاش مراجع انتظامی زودتر درباره این مسئله به شکل رسمی اظهار نظر کنند. 

اين بستگى دارد كه ما در جست‌وجوى گذشته دنبال چه چيزى مى‌گرديم؟

فرید قاسمی چون دنبال ريشه‌يابى مشكلات و معضلات مطبوعات رفته‌ به ناچار به سمت مطالعات تاريخى كشيده شد. به باور او مطالعات تاريخى اگر در خدمت امروز و فرداى ما نباشد، اصلاً به كار نمى‌آيند.متن کامل مصاحبه

يادتان هست كه اولين بار سكه چند توماني عيدي گرفتيد؟ چند سالتان بود؟ چند سال قبل؟

1 ‏‎‏، 2 يا 5 توماني يا اگر خيلي كم سن هستيد شايد 20 يا 50 يا 100 توماني؟

الان از آن سال‌ها حداقل دو، سه يا چهار دهه گذشته و خيلي چيزها تغيير كرده.

سنت نوروز ما ایرانی ها هم قدری دستخوش این تحولات شده است.

امروزه برای یک نوجوان ۱۱ ساله دیگر یک اسکناس نو ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ تومانی جذابیتی نداره.

تمام تهرانی ها هفت سین نمی چینن و همه موقع شلیک توپ سال تحویل بیدار نمی مونن و دعا نمی خونن.

فکر میکنم باید یک رابطه تعاملی بین مدرنیزاسیون شهرنشینی حتی در حد ابتدایی با سنت ها باشد.

هر چه بیشتر از مترو، لپ تاپ، ريسيور و ديجيتال استفاده مي كنيم، گوشه گيرتر و خشن تر مي شويم.

نه اين كه ديجيتاليسم و آن لاين بودن فقط بد باشد بلكه ظاهرا هنوز در به كارگيري تكنولوژي براي سنتها

ضعف داريم.

در چند روز گذشته وقتي با تبليغ بعضي ها درباره "كارت هديه الكتروني" خدمت جديد ۱۰، ۲۰ و ۵۰ هزار توماني بانك مسكن كه مدتي قبل از طرف بانك پارسيان هم مشابهش بيرون آمده مواجه شدم قدري متعجب شدم.

آيا ديگر بوي عيدي و پول ، نويي اسكناس ها را نخواهيم فهميد؟ چه نسبتي بين سنت‌هاي چندصد ساله با تحولات ديجيتال وجود دارد؟ كدام قشنگ‌تر هستند؟

تنها خبرنگار ايراني حاضر در دادگاه ملي شدن صنعت نفت ايران در دادگاه لا‌هه درگذشت.

نظام‌الدين موحد روز دهم اسفند به علت بيماري سرطان درگذشت و پيكرش ديروز صبح در باغ طوطي در جوار حرم حضرت عبدالعظيم حسني(ع) در شهرري به خاك سپرده شد.              

                         نظام‌الدين موحد در بيان خاطراتش از حضور در دادگاه لا‌هه كه به ملي شدن صنعت نفت در ايران انجاميد گفته بود: مذاكرات در دادگاه لا‌هه بيش از 2 روز طول نكشيد. ابتدا مصدق به تحليل ملي شدن صنعت نفت ايران به لحاظ سياسي پرداخت و عنوان كرد كه ما خواهان استقلا‌ل سياسي هستيم و شركت نفت ايران و انگليس و سياست‌هايش همه جا ريشه دوانده، سپس پروفسور رولن نيز از نظر حقوقي نطق مفصل خود را شروع كرد. ...متن کامل...

جشنواره نشریات دانشجویی شمال غرب کشور در زنجان برگزار شد.

نشريات دانشگاهي مي‌توانند در صورت بروز مشكلات مالي درخواست خود را به شوراي دانشگاهي منعكس كنند و شورا نيز در صورت صلاحديد مي‌تواند به نشريات فعال تا سقف 50 هزار تومان مساعدت مالي كند ! اینجا ببینید...

 **

علي رغم اين كه يارانه براي مطبوعات استان گیلان در نظر گرفته شده، اما تاكنون يك ريال هم از بودجه مصوب پرداخت نشده و خانه مطبوعات با مشكل و بحران مواجه است. اینجا

رسانه‌ها بايد در سياست‌هاي خود تجديد نظر كنند تا بتوانند مخاطبان بيشتري جذب كنند.

محمدحسن اسدي طاري  عضو هيات علمي‌ دانشگاه عنوان کرد: از آنجا كه معيارهاي گزينش اخبار در رسانه‌هاي ايران يكسان هستند، بنابراين ميزان آگاهي يا توانايي آن‌ها در پرداخت به موضوعات مختلف در يك جهت است. اینجا ...

گستردگي و فشردگي سياسي و تعارض هايي که معمولاً در دوران گذار يک جامعه به وجود مي آيند همواره از درون ساخت هاي سياسي و اجتماعي به شيوه هاي آشکار و نهان بر ساخت مطبوعات آزاد تاثير مي گذارند. آزادي مطبوعات از جمله متغيرهاي برگشت ناپذير در جوامع دستخوش تغييرهاي شتابان نيست...اینجا...

مدیر عامل خبرگزاری دانشجویان ایران (isna) بعد از مدت ها بحث و بررسی انتخاب شد.

طبق حکم رییس جهاد دانشگاهی کشور  "میرحمید حسن زاده " از این پس سکان مدیریت خبرگزاری بزرگ ایران را در دست می گیرد. حسن زاده از ابتدا و قبل از تاسیس ایسنا از نیروهای فعال جهاد بوده و بعد از آن هم به عنوان مسئول انجمن دانشجویان خبرنگار وارد این رسانه شد.

من از این اتفاق خوشحالم و امیدوارم دوست و همکار قدیمی ام با خلاقیت ها و انرژی مضاعفی که در او سراغ دارم، گل سرسبد رسانه ها را به سرمنزل مقصود برساند. ضمنا برای دوست و همکار گرامی محمد نادعلی زاده هم آرزوی موفقیت و عرض خسته نباشید دارم.

این انتخاب ظاهرا دیشب قطعی شده است. 

I chose to be anonymous because I do not want to court the wrath of my employers. Suffice to say, journalists in Nigeria suffer too much for the miserly pay they receive.
Journalists in the print media that I work for are perceived to be the highest earners in the profession in Nigeria, but when converted, as a mid-level career journalist and an Assistant Editor with 20 years’ active journalism practice, I earn just about $1,500 per month, and health coverage of approximately $93.75 cents per annum. My employers gave me a car loan of $3,906.25, with 10% compound interest payable in five years. Yet, when politicians look at our humble statuses and extend monetary gifts to us, our employers balk at it.
I have met foreign journalists, especially Africans, but the common lament is that nobody feels that his pay corresponds with his status, academic qualification, professional experiences, workload and risk of assassination that journalists now face, especially in Africa.
I don’t advise any young person who hopes for a rosy future to plunge into a profession that has become a nightmare—financially speaking—to the practitioners.

في قطر اوضاع الصحفيين العاملين في الصحف لا توصف بل اصبحت مثار تندر من بعض الجهات مع اكتشاف ان بعضهم يحصل على كوبونات مواد غذائية من بعض الجمعيات الاستهلاكية .راتب الصحفي لا يكفي بالكاد لايجار غرفة متواضعة في حي شعبي . علاوة على العقوبات التي توقع عليهم من رؤساء تحرير متسلطين لمجرد خطأ بسيط .المنظمات الصحفية تتجاهل اوضاع هؤلاء وربما الصحفيون انفسهم ليست لديهم الجراة للكتابة لهذه المنظمات خوفا من التفنيش...

قهرمان روزنامه نگار گاهي در حد پسرک قصه «لباس تازه پادشاه» نوشته کريستين اندرسن کوچک است. اين رويکرد بيشتر از اينکه به بيرون از تحريريه مربوط شود به درون تحريريه برمي گردد. چون حداقل اگر دستمزدها کم است، احساس عدالت و امنيت که جنبه مالي ندارد...

يک روزنامه نگار فيليپيني به اسم Rorie R.fajardo در پاسخ به سوال شبکه بين المللي خبرنگاران نوشته است در فيليپين به طور متوسط ماهانه 300 دلار براي نوشتن گزارش دستمزد مي گيريم که اين مبلغ کافي نيست.جرمي هوسکن گزارشگر حوادث در آفريقاي جنوبي هم به خطرات و حوادث عمومي اين منطقه براي روزنامه نگاران اشاره کرده و نظر داده است که دستمزد خبرنگاري در اين کشور در حداقل ممکن است...اينجا بخوانيد...

* گزارش اعتماد

* محدود كردن سرعت و محدوديت سرعت پهناي باند در كشور از بزرگ‌ترين موانع و محدوديت‌ها براي شركت‌هاي فعال در حوزه اينترنت و در حقيقت ارايه‌دهندگان سرويس اينترنت است.

 كيفيت پايين ارايه‌ خدمات ADSL در كشور به هزينه‌ي بالاي پهناي باند مربوط مي‌شود، بنابراين اگر دولت ضريب نفوذ اينترنت را برابر برنامه‌ پنج ساله توسعه در نظر بگيرد بايد هزينه‌هاي اين سرويس را تا سطح جهاني كاهش دهد.  اینجا...

** سازمان نظام مطبوعاتي در كشور ايجاد مي شود .

به گفته وزیر ارشاد براي برخورداري جامعه مطبوعات از امتيازات حقوقي، تشكيل اين سازمان ضروري است. اینجا...
 

روزنامه نگار و خبرنگار، دبيران، سردبيران و حتي آقاي مديرعامل همگي در جلسه حضور دارند و با کت و شلواري اتوکشيده که رنگ و بوي فرهنگي دارد، نشسته اند. قرار است درباره سالگرد تاسيس يک رسانه بزرگ سخنراني شود. يک به يک تبريکات و تعارفات شروع شده است.طبق معمول آقاي رئيس اولين نفر سخنراني اش را شروع کرد. از چگونگي تاسيس يک نشريه تا رسيدن به ايده اين رسانه، موفقيت ها، چشم انداز سازمان و هر چه اميد و آرزو دارد سخن گفت. او درباره آنچه بايد باشد و بشود بيشتر از همه حرف زد... برنامه ادامه دارد.

* شبکه خبرنگاران بين المللي طي روزهاي گذشته سوالي را درباره «درآمد شغل خبرنگاري؟» بر روي سايت خود از تمام روزنامه نگاران دنيا پرسيده است.
پاسخ هاي بسياري به اين سوال داده شده که به نظر جالب رسيده است. در اغلب نظراتي که خبرنگاران از کشورهاي مختلف داده اند، اعلام کرده اند که از وضعيت حقوقي و رفاهي خود ناراضي اند و با مشکلات بسياري از لحاظ کم بودن سطح دستمزد مواجه هستند.
کنت (kent) خبرنگار اهل غنا گفته است؛ روزنامه نگاري در اين کشور حقوق خوبي ندارد و فقط تعداد کمي از رسانه هاي الکترونيک مي توانند از نيروهاي خود قدري حمايت مالي کنند در حالي که زندگي روزنامه نگاران در اينجا ريسک هاي بسياري دارد.

«شهرزاد» که خود را يک خبرنگار ايراني معرفي کرده عنوان کرده است که متاسفانه حرفه خبرنگاري جزء بي ثبات ترين مشاغل است و يک خبرنگار اصلاً نمي داند آيا ماه آينده کار خواهد داشت و يا نه و اين هم يکي از صدها استرسي است که بر او وارد مي شود. برخي از روزنامه ها در ازاي 6 روز کار در هفته، ماهانه کمتر از 2 ميليون ريال دستمزد پرداخت مي کنند.

يک روزنامه نگار فيليپيني به اسم Rorie R.fajardo در پاسخ به سوال شبکه بين المللي خبرنگاران نوشته است در فيليپين به طور متوسط ماهانه 300 دلار براي نوشتن گزارش دستمزد مي گيريم که اين مبلغ کافي نيست.جرمي هوسکن گزارشگر حوادث در آفريقاي جنوبي هم به خطرات و حوادث عمومي اين منطقه براي روزنامه نگاران اشاره کرده و نظر داده است که دستمزد خبرنگاري در اين کشور در حداقل ممکن است.

«سعاد» از عربستان سعودي نيز گفته است به رغم اينکه دستمزد خبرنگاران عموماً بين 4 هزار تا 5 هزار ريال است اما امکانات ارتباطي و فناوري در موسسات مطبوعاتي براي خبرنگاران ناچيز است.

قهرمان روزنامه نگار گاهي در حد پسرک قصه «لباس تازه پادشاه» نوشته کريستين اندرسن کوچک است. اين رويکرد بيشتر از اينکه به بيرون از تحريريه مربوط شود به درون تحريريه برمي گردد. چون حداقل اگر دستمزدها کم است، احساس عدالت و امنيت که جنبه مالي ندارد...اینجا گزارش کامل را بخوانید